Skilderen of Varven?

 Dat Henk Leurink  creatief was, en tekenen en schilderen een hem aangeboren gave was

zal iedereen inmiddels duidelijk zijn. Zie het  Leurink-boek van tante Hennie en Oom Marinus op dit blog.

Voor iemand die nooit enig onderwijs in die richting heeft gehad en dus volkomen autodidact  was, mag het er zijn, wat van zijn hand kwam. Ook moet hij een goed oog hebben gehad voor allerlei zaken die destijds aan de orde waren.

Zo heeft hij na de oorlog een dienblad beschilderd  voor familie van mijn moeders kant, zij woonden in de stad Utrecht.

Op het dienblad is een afbeelding van familie van moeders zijde die in de 2e wereldoorlog tijdens de hongerwinter, op voedselzoektocht zijn geweest in de buurt van Kampen. Met een afgeladen bakfiets gaat het stel terug naar Utrecht, een zwaar trappende man erop en ervoor een vrouw en een man die meehelpen om de zware last  thuis te krijgen. De verhalen kent bijna iedereen hierover, mensen die lopend op afgesleten schoenen of op fietsen met houten banden de boeren langs gingen om  eten te vragen.

Het dienblad heb ik gelukkig, na het overlijden van de ooms en tantes uit Utrecht , terug gekregen van mijn nicht . Zij vond dat ik er meer mee had dan zij, omdat het door mijn vader beschilderd was. Dat vond ikzelf eigenlijk ook wel. Het staat nu nog opgesteld in een  kastje met oude spulletjes. Het stamt uit een tijd die ik me niet herinner, maar waarover nog steeds veel verteld wordt, en dat is maar goed ook. Het moet een vreselijke tijd geweest zijn om onderdrukt te worden door een buurland met grootheidswaanzin.

 

De familie in Utrecht heeft jarenlang met Sinterklaas aan ons cadeautjes gestuurd,om toch iets terug te doen voor de hulp die ze via mijn vader hebben gehad tijdens die hongerwinter.

Ze woonden midden in de stad en het moet daar  een bittere tijd  zijn geweest.

 

De oorlog is bij mijn vader altijd sterk blijven leven, onrecht kon hij moeilijk verkroppen.

Dat hij, zodra er weer spullen waren om te schilderen, het penseel weer opnam om een soort herinneringsbord te maken, zal ook een soort therapeutische  werking hebben gehad. Alhoewel men in die tijd nauwelijks dat soort therapieen  kende.

 

Mijn moeder deed  op een andere manier mee aan de wederopbouw, zij ontdekte ook het schilderen of varven(?) maar dan op de manier die van onze Oom Jaap van Dijk. Misschien was de verf ook wel een restantje, verkregen via oom Jaap.

Ongeveer zo zal het gegaan zijn, stel ik me voor:

“Enk,ik goa munn de boel ies een bietien opknapp’n. Van Jaap he’k zo’n mooi kleurtien varve ekregen. Het is net genog um Bea’s beddegien ies wat op te fleurn”.

Aan wat frisse kleur zal iedereen behoefte hebben gehad na die sombere stemmende oorlogsjaren . Dus mijn moeder moet er heftig zin in hebben gehad.

“Ach Dé wat aal ie an, ie em nog nooit evarft. Det ku’j nog maar zo niet, doar is vakmanskap veur neudig. Ie mun eerst de olde varve skoeren met skoerpapier en da afnem’n met ammoniak”

 

“Ach man, loat mien toch, zo muuilijk kan det niet wez’n”.

 

Mijn moeder de moet volgende dag begonnen zijn.

De varve ummereuren en een olde kwaste erbi’j, makkelijk zat, wat er vooraf moest gebeuren was ze gemakshalve maar vergeten.

 

Ze zal begonnen zijn met het bed en dat moet wel bevredigend zijn geweest. Onverdroten ging ze verder, er was ook nog een stoel die smeekte om een opknapbeurt. De kozienties in et kamertien, det zol ook wel goed stoan. Het poppenledikantje werd ook niet vergeten.

Bea’s toafeltien  zag er ook varveloos uut. Er was ook nog een nachtkassien, aan dat blikje verf van Oom Jaap kwam geen einde en omdat het zo opknapte bedacht ze dat de keuken eigenlijk ook maar een sombere aangelegenheid was.

De varve lekker dikke erop,dan kan ut ‘r weer joaren teg’n.

 

Alzo werd ook de keuken aangepakt. De deurkassies een toafeltien met twee stoelties, zelfs de koffiemeule werd niet vergeten.

Een azuurblauwe kleur:wat een succes, zo helder en zo fris alles eruit begon te zien. Ze kon de toekomst weer veel zonniger inzien.

 

Na de hele dag in de weer geweest te zijn, besloot ze te stoppen net voor vaders thuiskomst. Ik had me al verbaasd over de veranderingen in mijn kamertje. Alles in een typische kleur en ik mocht nergens aankomen,want de varve is nog nat. Ik was blij dat de pop in het ledikantje nog haar gewone kleur had behouden.

“Mama goa’j ook skilderen net als papa? Nee kiend,ik bin an’t varven.”

Ik vond het wel groots waar mijn moeder mee bezig was, dat was weer eens wat anders dan aan tafel zitten met een schetsboek, dat deden ze op de kleuterschool ook

 

Nou, jullie begrijpen het al.

Toen vader Henk thuiskwam rook het hele huis naar verf en bij binnenkomst via de keuken viel mijn vader al direct een Mediterane kleur op, die destijds hoogst ongebruikelijk was.

De verf  was er erg dik opgesmeerd en de zakkers dropen al naar beneden. Ik heb dagenlang niet in mijn bed kunnen  slapen, want die dikke lagen verf  droogden heel langzaam. Want er was  denk ik nog geen sneldrogende verf, zoals tegenwoordig.

Ikzelf ben aan  de kleur  wel gaan wennen en mijn vader vast ook wel; want de keuken was toch een vrouwen domein.

 

Mijn vader is nadien wel  blijven skilderen, maar mijn moeder is daarna gestopt met varven.

 

 

 

BL van H &D

Mei 08   

 

   

5 Reacties

  1. Bea,
    Een schitterend bezit dat schilderij, want dat is het. Het is treffend, pijnljk treffend. De sfeer geeft exact de uiterst nood weer waarin we leefden. Ik was nog te jong om het allemaal goed te beseffen. Ik herinner me die hongerwinter, de kou, de sneeuw, de ellende van die met allerhande voertuigen – tot kinderwagens toe – uit het westen komende mensen op zoek naar voedsel.
    Koester dat schilderij en niet alleen omdat het van de hand van jouw vader is.
    Ik wist dat jouw vader heel trefzeker kon tekenen, dat hij ook schilderde, wist ik niet.
    Wim van G&R

  2. Bea, ik kan me dat nog goed herinneren. Wim en Alie met een touw om het middel, en ome Piet op de bakfiets met massieve banden!!!!!!! Ze hadden halverwege ergens geslapen en kwamen laat in de middag aan in Kampen. Moeder die had een grote pan snert gekookt met blokken vet spek erin. Ik had nog nooit mensen zien vreten, maar toen heb ik die drie zien vreten, zonder op tekijken een paar keer opscheppen, ze waren echt uitgehongerd. Na een dag of wat zijn ze met een volle bakfiets weer richting Utrecht gagaan. Vader die had wel veel connecties met boeren en kon ook nog wel eens een maatje jenever ritselen of wat zout ( wat ook zeer schaars). Dus een paar zijden spek, een sloop met tarwe, een zak aardappelen enz enz.
    Geld was niets meer waard daar, moest je naar de kapper, dan een 1/2 aardappel om te betalen, zo ging dat daar.
    Bij de FINO fabriek (later California) in Harderwijk kregen alle mensen die op voedseltocht waren een kom soep. Ik weet nog dat ze daarmee zoveel goodwil hebben gekweekt dat bij veel mensen na de oorlog nooit meer andere soep in huis is gekomen.
    Wist je trouwens dat ome Piet in de oorlog op diezelfde bakfiets wapens heeft rondgebracht onder de kolen verstopt.(hij was kolenboer).

  3. Bea .

    Ben ontroerd ,door dat prachtige dienblad . Wat een talent had die vader van je . Kan me er nog wel wat van herinneren en weet nog dat mijn moeder nog eens een keer , wat mensen die met zo’n kar liepen waar ook een oude vrouw op zat een deel van haar aardappelen aan die mensen gaf , terwijl ze zelf ook weinig te eten had . Dat beeld van die kar kan ik nog zo voor me zien . En nu zie ik zo’n tafreel op dat dienblad . Zo iets is met geen geld te betalen en fijn dat jij dat hebt !

    Liefs en groeten van : Dina .

  4. Ik Ik ga I snap niet dat mijn naam er steedsonder staat maar nu ben ik heel blij dat ik commentaar mag geven op dat mooie dienblad maar ook op de manier waarop je dit allemaal liefdevol van opmerkingen voorziet Jij hebt die mooie gave van je vader en daar mag je best trots op zijn .Ik ga 12 Juni een dagje naar Kampen met een groep We gaan naar het Ikonen museum , een uurtje varen op de ijssel Lekker eten en nog een bezoek aan de Bovenkerk brengen .8 sec. nagalm Ik heb nog nooit zovaak de naam van God achter elkaar gehoord IK hou jullie op de hoogte Margje uit de Bilt

  5. Ziezo, Bea is weer terug uit het Frysela^n en zit weer even achter de PC.
    Jammer genoeg weinig activiteiten intussen op de weblog.
    Ik vind het nog steeds heel leuk en ’t heuft is al weer volop bezig met verhalen.
    Zelf ben ik ook an ’t skilderen net als mien vader en an’t tekenen. Uiteindelijk kreeg ik niet voor niets 9 ens 10 en op het rapport voor dat vak. De appel is toch niet ver van de boom gevallen.

    Lieve Marrie Smit,je naam staat er niet onder,maar je naam staat alvast ingevuld BOVEN de reactie die je van plan bent te geven. Begriep ie ’t nauw? Groetjes Bea

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: