De bofferd

Eigenlijk is dit een reactie op: ’t Smaakt naor roet, maar gezien de lengte maak ik er maar een los verhaal van.

Op je verjaardag bonden ze met een lint een hele ontbijtkoek op je bovenarm waar je met je vriendjes op weg naar school van kon happen. Ook mocht je zeggen wat je die dag wilde eten. Ik koos dan altijd voor de bofferd (in kookboeken soms ook als pofferd te vinden). Een bofferd leek nog het meest op een grote oliebol met krenten en rozijnen. Hij werd door moeder bereid in de juspan, op een oliestel, en alstie klaar was was hij net zo groot. Warm opgediend met een custardvla, heerlijk, en ’s avonds werd de rest in plakken gesneden en met margarine erop verslonden.

Vele jaren later, in 1990, kocht ik het boekje van Gait Berk. Dezelfde Gait Berk die in de oorlog op school een foute leraar een stomp voor z’n kop gaf en daar mee weg kwam omdat iedereen een hekel aan die man had. Dat boekje: Een jeugd in de IJsseldelta, is een echte aanrader, z’n aardigste, ook nu nog wel te koop bij Bos.

Tot mijn grote verrassing stond in dat boek het recept, door Berk opgetekend uit de mond van een oude Kampenees. Ik typ het even over, precies zoals het “handgeschreven” in het boek staat afgebeeld:

“Men neme een pak zelfrijzend bakmeel, wat krenten en rozijnen twee eiers en een vleugje zout. Maak hiervan een dik beslag. Dan wat holie in een braadpan warm maken en hier al het beslag in doen. Kalm an niet zo hiete ong. drie kwartier laten smooren tot het deeg van boven droog is dan de koek keren en aan de onderkant bruin bakken. Opdelen met vaniliesuiker.”

Ik ging er meteen een maken maar nam gewone bloem in plaats van zelfrijzende. Het resultaat was een keiharde schijf van drie centimeter dik. De tweede lukte wel maar zo goed als vroeger smaakte hij lang niet. Ook niet toen ik van moeder een oliestelletje en een oude juspan kreeg.

Wat me opvalt in het originele recept is dat de oude Kampenees vlekkeloos Nederlands schrijft maar enige moeite heeft met punten en komma’s. M’n vader en moeder hadden hetzelfde. Ze schreven in een duidelijk en keurig handschrift vrijwel foutloos maar met de interpunctie hadden ze een probleem.

Vergelijk dat met de pennevruchten van de huidige schoolgeneratie die veel meer onderwijs geniet dan alleen de lagere school van mijn ouders. Tsjongejonge.

Gelukkig heb ik nog veel brieven van ze, zal binnenkort eens kijken of er wat voor deze site in staat.

Wim Smit

20 Reacties

  1. Wim Smit,
    Hoe kleine verschillen in de kamperse cultuur nu naar boven komen. Ontbijtkoek vastbinden op de bovenarm?? Nooit meegemaakt. Zou het niet een geniale ingeving van je vader zijn geweest, ik vind hem geweldig.

    En dan de BOFFERD………. brrrr, – afgrijselijke herinneringen -, al kokhalzend aan de tafel, griezelend van de plakken bofferd die in lauwe melk met suiker lagen en dat dan iedere zaterdag op het bord. Als ik de pan ( bij was het een langwerpige vorm) op het petroleumstel zag staan begon ik al te roepen dat ik geen BOFFERD hoefde.
    Na verloop van tijd hoefde ik er niet meer van mee te eten, maar ik zou wel veel missen want het was ” overheerlijk “.Ik heb het nooit willen geloven.
    Maar het is een mooi woord in een leuk verhaal, hoe een slechte herinnering toch later leuk kan worden!

  2. Een bofferd is in mijn ogen nog steeds iemand die in zijn jeugd geen koek met die naam heeft moeten eten.
    Ik vond kapzienders erg – maar nu niet meer. Maar denkend aan bofferd is mijn reactie nog steeds: bah. Ik zie hem nog: een meer dan een decimeter dikke koek met een goudbruine aan de ene en een donkerbruine korst aan de andere kant. Een grote punt ervan op je bord en dat alles overgoten met een maizenapapje. Iets viezer kan ik me niet niet indenken.
    W van G&R

  3. Bea! Jij kreeg dus elke zaterdag bofferd? En dan nog mopperen, ongelofelijk. En Wim vond er ook al niks aan. Ik sta paf. Ze zeggen wel dat smaken verschillen maar dat geldt toch niet voor de bofferd, eenzame topper uit de Oost-Nederlandse keuken. Ik ken niemand die de bofferd niet lekker vindt, al ken ik ook niemand in m’n kennisenkring die weet wat een bofferd is, dat scheelt.
    Overigens is de schaar van Steven een beetje uitgegleden. Kun je dat nog verhelpen, webmaster?
    wim smit

  4. Mijn schaar is prima hoor:-)

    Soms zijn de foto’ s te groot om ze op de site volledig te laten zien maar….. als je op de foto klikt dan opent hij in een ander scherm op volledige grootte… Handig he?

    Zeker handig omdat het vaak oude foto’s betreft. Als die te klein geplaatst worden kan je helemaal niets meer ontwaren.

    Vandaar dus.

    Groeten,

    Steven

  5. Dag Steven,
    Je schaar is uitgegleden bij de Bofferd, kijk maar.
    Groet
    Wim Smit

  6. Mmmmmmmm…………bofferd, heerlijk was dat !! Mijn moeder kondigde een aantal dagen van tevoren aan dat ze die ging maken en ze maakte dat heel spannend door iedere keer te zeggen dat ze niet wist of de bofferd ging lukken. We kwamen zaterdagsmorgens (!) uit school benieuwd of het gelukt was. En ja hoor, daar was ‘ie. Lekker bruin korstje aan de onderkant, plakje er af, margarine er op, smullen maar. Bea, ben je niet in de war met wentelteefjes, (die moest je eerst door geklopt ei met melk en kaneel halen voor je ze bakte). Bofferd in melk lijkt me echt goor!
    Afijn, smaken verschillen en misschien ook wel de kook/bakkunsten van onze moeders.

  7. Fem, zo jij de BOFFRED kreeg voorgeschoteld door je moeder, ja zo , had ik het denk ik ook wel gelust.
    Het was echt BOFFERD in lauwe melk met suiker.
    Nogmaals brrrr.
    Wentelteefjes, nooit van gehoord tot mijn 14e jaar,toen kreeg ik die bij een vriendinnetje. Heerlijk was dat, ik moest later aan mijn moeder uitleggen wat dat was.
    Nee, een goede kokkin is ze nooit geweest .

  8. Bofferd? Geef mien maar balkenbri’j.
    Wim van G&R

  9. Boffert vreselijk, ik ben het nogal oneens met Bea, maar ditmaal ben ik het volmondig met haar eens. Iedere zaterdag was het raak., dan kwam er weer zo’n baksteen op tafel, bah!
    Ik denk dat onze moeder geen zelfrijzend gebruikte en geen suiker en vooral weinig krenten en rozijnen. Later werd die rot boffert in een wonderpan (een soort tulband vorm met een glazen deksel) gemaakt. Dat was helemaal een ramp, de onderkant was altijd zwart verbrand, dat moest, anders werd het kreng niet gaar.
    Voor de liefhebbers, in Zalk is een eethuisje dat notabene boffert als specialiteit probeerd te verkopen.
    Ik heb er nog net geen trauma ven overgehouden.

  10. offerd, heerlijk. Vooral toen de kinderen nog thuis woonden veel gemaakt. Vrienden van onze zoon vroegen zelfs wanneer ik er weer een ging maken en nodigden zichzelf dan uit Een keer heb ik zels een stuk meegenomen naar een vriend van m,n zoon. Hij lag in het ziekenhuis en wilde zo graag een stuk bofferd Trouwens balkenbrei was ook heerlijk, maar dat heb ik zelf nog nooit gemaakt groetjes Gees

  11. sp Bij m,n vorige mailtje is de b van bofferd weggevallen Hier in Rijswijk praten ze over een broeder als ze een bofferd bedoelen Gees

  12. Beste Neven en nichten

    Het is werkelijk wonderlijk dat er zoveel reacties komen op bofferd Ook ik vind het heel lekker maar waar ikme over verbaas dat leurinks helemaal liris worden als het over eten gaat Ze kunnen uren praten over hun lekkere happen Ook mijn hobby is koken maar ik hoop dat we allemaal beseffen dat we veel meer zijn en kunnen dan eten ,satire
    Vrolijk Pasen van Margje uit de Bilt

  13. Vroeger koos ik altijd op mijn verjaardag: Boffert, heerlijk vond ik dat, wij deden thuis gele vla over de boffert of ook wel boter en suiker. Mijn moeder gebruikte zelfrijzend bakmeel en bij ons was hij nooit zwart aangezien mijn moeder niet van donkergebakken houdt. maar volgens mij moet er ook wel iets van melk in of heb ik dat mis?

  14. Ik zou wel graag het hele recept van boffert willen hebben, als iemand mij daar aan kan helpen zou ik erg blij zijn.
    Ik kan de geur nog ruiken als ik erg aan boffert denk.

  15. Janny Schulenklopper, ga Googlen op het woord boffert en je krijgt dan heel veel recepten te zien…..!

  16. wie is jannie schulenklopper ook een famillie lid
    stel je even voor
    marrie van ome gait en tante rule

  17. Nu is het 26 jan 2010. Tot mijn verbazing , ik zocht een recept van een boffert en toen ik een recept aan tikte kwam ik op de site van de fam Leurink . Mijn familie. Een hele verhandeling en verhalen over het wel of niet smakelijke eten van boffert . Nou ik vind het lekker eten en wilde hem maken voor mijn broer Dick . Wilde hem verrassen Ik wist nog van vroeger dat hij er gek op was . We waren uitgenodigd . Die wij zijn , m’noude school vriendin Hilly Landman ( die in 2008 in eens bij mij op de stoep stond , had haar in meer dan 50 jaar niet gezien ) Een complete verrassing en een fijne verrassing . Heb nu intens contact met haar . Ze woont in Groningen en ben al bij haar wezen logeren , Samen met Bep Weiland . Ook een oude vriendin en tevens nicht van moeders kant .
    De boffert is gelukt en met vanille vla er over hebben we er ouderwets van zitten eten . Onze nicht Margje Heep Smit en haar man Herman waren er ook bij . Dick had zich erg druk gemaakt met eten en drinken en ook een hele dag met elkaar ouderwets spelletjes zitten doen , met als inzet een bokaal . Een wisselbeker . Al met al een zeer geslaagde dag.
    Hoop dat er nog veel volgen .

    Groeten aan allen die dit lezen van Dina van ome Gait en tante Rule .

  18. het was werkelijk weer een gezellige dag Het begon met een lekke band maar de A.N.W.B heeft ons geholpen en Ik heb echt die dag veel minder mijn best gedaan om de stenen in de juiste vakjes van de sjoelbak te krijgen maar ik heb weer de beker gewonnen Volgens mij won Hillie hem maar ze was met de trein dus Dick heeft haar een beetje geholpen
    Dick had weer heerlijk voor ons gekookt Hij is een perfecte gastheerWe hebben s,morgens nog even Koffie bij Mini gedronken en daar kwam ook mij zus Dik die er heel goed uit zag Het was heel gezellig Groeten aan allen Margje

  19. waarom niet:)

  20. hallo margje, bij toeval kwam ik jouw naam tegen.leuk ! hoe gaat het met jou en je familie? wonen jullie nog steeds in De Bilt? Wij, Eva en ik wonen in Wijk bij Duurstede. Maar dat heb je misschien wel eens van Wim gehoord.Groetjes ook aan Herman. Die zal ons wel niet meer kennen? Henk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: